برای مشاهده یافته ها از کلید Enter و برای خروج از کلید Esc استفاده کنید.

گیاه آندیو

آندیو، گیاهی است از خانوادهی کاسنی، دارای برگهای دراز و تکه تکه و مجعد و تابدار یا فری که در باغ های سبزی کاری و در جالیز صیفی میکارند. در این گیاه ویتامین B به وفور یافت میشود.اگر خورده شود کبد را تقویت و خون را تصفیه میکند.

در ادامه این مقاله از سری محتواهای گیاهان دارویی وب سایت طب سنتی به معرفی و خواص درمانی گیاه آندیو “Endive”  میپردازیم.

مشخصات گیاه آندیو یا کاسنی فرنگی

Cichorium endivia Endive که به فارسی آندیو نامیده میشود، گیاهی از خانواده بومی یونان، مصر می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 15 تا 18 درجه سانتیگراد خاک: خاک های حاصلخیز

  • نام علمی:
    Cichorium endivia
  • نام لاتین:
    Endive
  • خانواده (تیره):
    Asteraceae
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌ها
(طبقه‌بندی‌نشده): میناسانان
راسته: گل مینا
تیره: گل‌ستاره‌ای
سرده: کاسنی‌ها
گونه: C. endivia

گیاه آندیو یا کاسنی فرنگی

«آندیو» یا «کاسنی فرنگی» گیاهی است از خانواده Asteraceae یا Compositae. این گیاه یک ساله (در برخی منابع دوسالانه) که منشأ آن احتمالا یونان یا مصر بوده و در قرن سیزدهم به اروپای شمالی رسیده است. اندیو شبیه کاهو سبز است، اما تردتر و خوش طعم تر است و می توان از آن به جای کاهو در سالاد استفاده کرد. استفاده از آن در سالاد در شمال اروپا، به ویژه در فرانسه رایج است. ارزش غذایی آن بسته به نوع آن متفاوت است، اما به طور کلی سرشار از ویتامین های A و C است و دارای مقادیر متوسطی از املاح معدنی است. اندیو در ایران کشت نمی شود و آنچه به آن اندیو می گویند در واقع کاسنی یا اندیو بلژیکی است.

محل رویش آندیو

گیلان، شهر رودبار، زنجان، میانه در ارتفاع 1000 متری. کرمانشاه، شهر گیلان غرب، لرستان، شهرستان شهبازان، خوزستان، شهرستان‌های شوش و مسجد سلیمان، شهرستان‌های فارس، کازرون و دالکی، قزوین.

خصوصیات آندیو

با توجه به شکل برگ ها، کاسنی به دو دسته تقسیم می شود: یکی کاسنی که به فرانسوی chicoree frisee و در انگلیسی آندو فرفری با لبه های فر و برش های عمیق و دیگری کاسنی است. در زبان فرانسوی به نام Chicoree escarole و در انگلیسی Escarole شناخته می شود، برگ های آن صاف و بدون برش هستند. این گونه ها دارای برگ ها و ساقه های گوشتی سفید و نرم و ترد هستند که آبدارتر از اندیوهای وحشی هستند.

شرایط نگهداری آندیو

  • نور مورد نیاز
    زیاد
  • آبیاری و رطوبت
    رطوبت مورد نیاز، کمی مرطوب
  • دمای مورد نیاز
    15 تا 18 درجه سانتیگراد
  • خاک مورد نیاز
    خاک های حاصلخیز

اولین رشد این گیاه به صورت گل رز ظاهر می شود. سپس با افزایش دما و طول روز گیاه وارد فاز زایشی می شود.
دمای پایین در زمان جوانه زنی و تهیه نهال منجر به گلدهی نابهنگام آن می شود. اما پس از برداشتن دانه در زمین اصلی، در شرایط روزهای طولانی بولینگ بازی می کند. بولتینگ آندیو به نوع واریته بستگی ندارد بلکه فقط به شرایط محیطی بستگی دارد.
این گیاه می تواند یخبندان های سبک را تحمل کند، اما به طور کلی تحمل کمتری نسبت به کاهو دارد. آبیاری منظم علاوه بر نیتروژن، فسفر و پتاسیم کافی، نقش مهمی در افزایش کمی و کیفی محصول دارد. البته نیاز به آب در زمان تشکیل گل سرخ بیشتر می شود.
بهتر است برگ ها را جمع کرده و با نخ پنبه ای به آرامی ببندید تا وسط ساقه کاسنی سفید، طعم مطبوع، ساقه ترد و از تلخی آن جلوگیری شود. به مرکز گیاه نمی رسد. زمان اتصال حدود 2 تا 3 هفته قبل از برداشت است. در فصل بارندگی باید از مصرف آن خودداری کرد زیرا باعث پوسیدگی برگها می شود. انواع تجاری موجود امروزی نیازی به سفید کردن زیادی ندارند. اگر آبیاری به تعویق بیفتد و رطوبت خاک به طور کامل از بین برود، گیاه شروع به شکوفه دادن کرده و ارزش اقتصادی خود را از دست می دهد.

خواص درمانی و صنعتی آندیو

از جمله روش های درمان سنتی و گیاه درمانی می‌توان به موارد ذیل اشاره کرده.

این سبزی برای پاکسازی کبد و خون بسیار مفید است. طعم آن کمی تلخ و شبیه طعم ساقه کرفس است.
تلخی ملایم این سبزی به دلیل وجود یک ماده شیمیایی است که برای سلامت چشم بسیار مفید است.
این سبزی حاوی چربی اشباع شده و کلسترول بسیار کمی است و مصرف آن برای بیمارانی که رژیم کم کلسترول دارند مانند بیماران سکته قلبی مجاز است.
به دلیل وجود ویتامین A در پیشگیری از سرطان مثانه و رکتوم بسیار موثر است.
هر برگ کاسنی یک کالری دارد، بنابراین برای افرادی که رژیم های کاهش وزن دارند بسیار مناسب است، برای این منظور کاسنی خام یا آب مصرف کنند.
اگر به طور منظم آندیو را با آب سبزیجات دیگر مخلوط کنید، در درمان آکنه بسیار موثر است.
به دلیل داشتن مواد مغذی و فیبر زیاد یبوست را برطرف می کند، برای این منظور بهتر است با آب سیب یا هویج مخلوط شود.
محققان توضیح دادند که نوشیدن مخلوطی از آب کاسنی، هویج و کرفس در کاهش تعداد حملات آسم موثر است.
مخلوط این سبزی با آب کرفس و جعفری تاثیر فوق العاده ای در درمان کم خونی دارد و همچنین بسیار مقوی است.

عوارض جانبی

مصرف این سبزی به افراد مبتلا به نارسایی کلیه یا سنگ کلیه توصیه نمی شود. این گیاه حاوی مقادیر زیادی ویتامین A است و با نیکوتین موجود در سیگار تداخل دارد. بنابراین هنگام خوردن آندیو از سیگار کشیدن خودداری کنید.

نحوه تکثیر آندیو

کشت آندیو در فضای باز به این شکل است که در فصل پاییز، زمین را شخم می زنند و کود لازم را بر اساس فرمول زیر با خاک مخلوط می کنند (۴۰ تن کود دامی، ۱۵۰ کیلوگرم کود فسفر، ۷۵ کیلوگرم کود پتاس و ۷۵ کیلوگرم کود ازت در هر هکتار). در فصل بهار با انجام شخمی سطحی، زمین را به صورت جوی و پشته آماده سازی می کنند (عرض پشته ها ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر و عرض جوی ها ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر).

آبیاری زمین بلافاصله پس از بذرکاری ضرورت دارد تا آب جاری در جوی ها در خاک پشته ها نفوذ کند. برای خارج کردن نهال ها از زمین نیز، این کار را در هنگام غروب آفتاب انجام می دهند تا درجه حرارت هوا کم باشد. کشت این گیاه شباهت زیادی به کاهو دارد. در مناطقی که زمستان ملایم دارند به عنوان محصول زمستانه، و در اکثر نقاط می توان آن را به عنوان محصولی بهاره، تابستانه یا پاییزه کشت کرد.

تخم آن در بهار کاشته می شود و معمولا تخم را قبل از کاشت چند ساعت در آب خیس می کنند و پس از بیرون آوردن و باد دادن با فاصله چند سانتی متری از هم کاشته می شود. تخم این گیاه یک تا دو هفته پس از کاشته شدن، جوانه می زند. در مناطقی که فصل رشد کوتاه است، باید آن را در زمین خزانه کاشت، و بعد از رفع خطر یخبندان، نشاها را به زمین اصلی منتقل ساخت. مقادیر کافی ازت، فسفر و پتاسیم و نیز آبیاری منظم در افزایش کیفیت و کمیت محصول نقش بسزایی دارند.

برای رفع تلخی برگ ها، نیاز به سفید کردن آن ها است. برای این منظور برگ های خارجی بوته را جمع می کنند و با ریسمانی می بندند تا برگ های داخلی سفید شوند. در مواقع بارانی باید از این کار اجتناب کرد چون باعث پوسیدگی برگ‌ ها می شود. عمل سفید کردن حدود دو تا سه هفته طول می کشد. برگ‌ها پس از این مدت شیرین و ارزش خوراکی پیدا می کنند. برای این کار، گاهی یک گلدان بزرگ روی آن قرار می دهند.

طبیعت گیاه آندیو

این سبزی که چربی اشباع و کلسترول بسیار کمی دارد، برای افرادی که رژیم غذایی کم کلسترول دارند، مانند بیماران سکته قلبی، جایز است. تلخی ملایم این سبزی به دلیل وجود یک ماده شیمیایی است که برای سلامت چشم بسیار مفید است. اگر خورده شود کبد را تقویت می کند و خون را پاک می کند.

سالاد این سبزی تقویت کننده کبد، کلیه ها و معده است. این سبزی برای پاکسازی خون بسیار مفید است. این سبزی به دلیل داشتن ویتامین A در پیشگیری از سرطان های مثانه رکتوم به ویژه سرطان های گوارشی بسیار موثر است.

برگ های کاسنی کم کالری هستند، بنابراین برای افرادی که رژیم های لاغری دارند بسیار مناسب است، برای این منظور کاسنی خام یا آب آن مصرف کنند. اگر به طور منظم کاسنی را با سایر آب سبزیجات مخلوط کنید، در درمان آکنه بسیار موثر است. کاسنی از پیری زودرس جلوگیری می کند و برای طراوت و زیبایی پوست مفید است.

به دلیل وجود مواد مغذی و فیبر فراوان، یبوست را برطرف می کند و برای کسانی که معده آنها هر روز کار نمی کند موثر است. بنابراین برای این منظور بهتر است آن را با آب سیب یا آب هویج مخلوط کرده و مصرف کنید. تحقیقات اخیر نشان می دهد که نوشیدن مخلوط آب کاسنی، هویج و کرفس در کاهش تعداد حملات آسم و کاهش وزن موثر است. مخلوط این سبزی با آب کرفس و جعفری ضمن اینکه بسیار مقوی است در درمان کم خونی تاثیر فوق العاده ای دارد.

کاسنی یکی از سبزیجاتی است که از کمبود ویتامین جلوگیری می کند و نمی گذارد خستگی ناشی از این کمبود در بدن شما باقی بماند. به زنان باردار توصیه می شود که از Andio در اوایل بارداری استفاده کنند تا خطر ناهنجاری ستون فقرات جنین (ناهنجاری لوله عصبی) را کاهش دهند.

طریقه براى پختن آندیو:

روش اول:

اندیو را پوست بگیرید و بشویید، اما مراقب باشید که مدت زیادی در آب بماند. بهترین راه شستن آن این است که آن را زیر آب لوله کشی کنید تا گل و لای و ماسه پاک شود.

پس از آن، آن را در ظرفی با شیشه ضخیم قرار دهید. اگر 500 گرم کاسنی دارید، 30 گرم کره، یک نمک گرد، یک چهارم لیموترش و یک دسی لیتر آب اضافه کنید و در ظرفی بریزید و روی آتش بگذارید تا روی آتش ملایم بپزد. معمولا بیشتر از 45 دقیقه طول نمی کشد تا اندیو روی حرارت ملایم بپزد.

روش دوم:

برگ های کاسنی جدا شده و شسته شده را در ظرفی برای سبزیجات بخارپز شده بریزید. پنجاه گرم کره، یک گرم نمک و چند قطره آب لیمو ترش را به آن اضافه کنید و آتش را روشن کنید و با بخار آب بپزید.
زمان پخت کاسنی در بخارپز بیش از 45 دقیقه طول نمی کشد.

سالاد آندیو:

آندیو برای تهیه سالاد کاسنی باید برگ های کاسنی را جدا کرده و با آب بشویید و برگ های پژمرده را دور بریزید و هر برگ را از طول نصف کنید. روغن زیتون، آبلیمو یا سرکه، نمک و فلفل به مقدار کافی در ظرف سالاد بریزید و برگ های خرد شده کاسنی را داخل آن بریزید و مخلوط کنید و بنوشید. می توانید به جای سس سالاد معمولی از سس مایونز استفاده کنید. همچنین می توانید سالاد کاسنی پخته را مانند کاسنی خام درست کنید.

 

نکته قابل توجه : گیاهان دارویی همواره در سلامتی انسان نقش بسیاری داشته اند اما مصرف بیش از حد آن ممکن است خطرات و عوارض جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. ذکر این نکته ضروری است که مطالب درج شده در این بخش از سایت طب سنتی صرفا جنبه ی اطلاع رسانی و بالا بردن آگاهی نسبت به گیاهان دارویی داشته و بهتر است قبل از استفاده از هرگونه گیاهان دارویی حتما با پزشک مربوطه مشورت گردد.